Wanneer een arts of ziekenhuis een fout maakt, is dat op zichzelf nog niet genoeg om een schadevergoeding te krijgen.
U moet namelijk kunnen bewijzen dat uw schade daadwerkelijk het gevolg is van die fout. Dat heet in juridische termen het causaal verband.

In deze blog leggen we uit wat causaal verband precies inhoudt, hoe rechters dit beoordelen, welke bewijsproblemen vaak voorkomen bij medische fouten en wat u kunt doen om uw rechten te behouden.

Wat betekent causaal verband?

Causaal verband betekent letterlijk: oorzakelijk verband.
Het is de juridische schakel tussen de fout van de arts en de schade die u heeft geleden.

Alleen als die twee met elkaar in verband kunnen worden gebracht, bestaat er recht op schadevergoeding.

Bijvoorbeeld:

Een arts vergeet tijdens een operatie een medisch instrument te verwijderen en u krijgt daardoor een infectie. → Er is een duidelijk causaal verband.
Een diagnose wordt te laat gesteld, waardoor een behandeling later start en het herstel moeilijker wordt. → Er kan sprake zijn van een causaal verband, maar dat is minder eenvoudig vast te stellen.

In medische aansprakelijkheidszaken is juist dat bewijs vaak de grootste uitdaging.

Wie moet het verband bewijzen?

In principe ligt de bewijslast bij de patiënt.
Dat betekent dat u moet aantonen dat uw schade het gevolg is van een medische fout.

Toch is dat niet altijd zwart-wit.
De rechter houdt rekening met de bijzondere positie van de patiënt: die heeft geen toegang tot alle medische gegevens en beschikt meestal niet over dezelfde kennis als een arts.

Daarom geldt in het medisch aansprakelijkheidsrecht soms een lichtere bewijslast voor patiënten.
Als het aannemelijk is dat de schade waarschijnlijk door de fout is ontstaan, kan de rechter het causaal verband toch aannemen.

Hoe beoordeelt de rechter causaal verband?

De rechter bekijkt of het aannemelijk is dat de fout de schade heeft veroorzaakt.
Dat hoeft niet altijd met volledige zekerheid te worden bewezen.

Daarbij wordt gekeken naar onder meer:

de aard van de fout (bijvoorbeeld een verkeerde handeling, verkeerde diagnose of gemiste controle);
de medische gevolgen die typisch bij die fout passen;
de tijd tussen de fout en het ontstaan van de schade;
eventuele andere mogelijke oorzaken.

Hoe sterker het verband tussen de fout en het letsel, hoe groter de kans dat het causaal verband wordt aangenomen.

Verminderde kans op herstel: ook schade

Soms is niet met zekerheid vast te stellen dat de fout de schade heeft veroorzaakt, maar wel dat de fout de kans op herstel heeft verkleind.
Ook in die gevallen kan er recht op schadevergoeding bestaan.

Bijvoorbeeld:

Door een gemiste diagnose wordt een behandeling pas maanden later gestart. De kans op volledig herstel is daardoor kleiner geworden.
Een patiënt krijgt verkeerde medicatie, waardoor de oorspronkelijke ziekte verergert.

In zulke situaties wordt vaak gesproken van een verlies van een kans op herstel of een gunstiger verloop.
De schadevergoeding wordt dan vastgesteld naar verhouding van de gemiste kans.

Bewijs bij causaal verband: medische onderbouwing is cruciaal

Bij medische aansprakelijkheid draait het bewijs vrijwel altijd om medische gegevens.
Daarom is het belangrijk om:

Het volledige medisch dossier op te vragen bij het ziekenhuis of de behandelend arts.
Alle klachten, onderzoeken en behandelingen zorgvuldig te documenteren.
Een medisch adviseur in te schakelen die kan beoordelen of de fout waarschijnlijk tot de schade heeft geleid.

Meer hierover leest u in onze blog Medisch dossier: inzage, kopie en correctie.

Deskundigenrapport: de sleutel tot bewijs

In veel medische aansprakelijkheidszaken wordt een onafhankelijk deskundigenonderzoek uitgevoerd.
Zo’n expert (meestal een arts-specialist) beoordeelt of het handelen van de arts zorgvuldig was en of er een verband is tussen de fout en het letsel.

De rechter hecht veel waarde aan dit deskundigenrapport.
Wanneer daarin staat dat de schade waarschijnlijk is veroorzaakt door de medische fout, is dat vaak doorslaggevend voor de uitkomst van de zaak.

Wat als de oorzaak onduidelijk blijft?

In sommige gevallen kan het niet met zekerheid worden vastgesteld of de fout de schade heeft veroorzaakt.
De rechter kan dan toch besluiten de patiënt tegemoet te komen als de kans groot is dat de fout een relevante rol heeft gespeeld.

Een veelvoorkomend voorbeeld:

Een patiënt krijgt na een operatie een complicatie die óók zonder fout had kunnen ontstaan.
Als de arts echter een medische norm heeft geschonden (bijvoorbeeld door onvoldoende nazorg), kan de rechter oordelen dat die fout in ieder geval heeft bijgedragen aan de schade.

In dat geval wordt het causaal verband deels aangenomen, wat leidt tot een gedeeltelijke schadevergoeding.

Praktische tips bij bewijs van causaal verband

Vraag uw medisch dossier direct op – u heeft daar recht op.
Noteer vanaf het begin alle klachten en beperkingen die u ervaart.
Bewaar medische correspondentie (e-mails, afspraken, onderzoeksverslagen).
Laat een medisch adviseur meedenken over de medische oorzaak en samenhang.
Raadpleeg een gespecialiseerde advocaat voordat u een claim indient – zo voorkomt u dat u bewijs of termijnen mist.

Waarom juridische hulp essentieel is

Het bewijs van causaal verband vraagt om zowel juridische als medische kennis.
Een gespecialiseerde advocaat weet hoe de rechter dit beoordeelt en werkt samen met medisch deskundigen om uw standpunt te onderbouwen.

Bij Arslan Advocaten combineren wij juridische expertise met medische ervaring.
Wij zorgen dat uw zaak volledig wordt onderbouwd, dat het bewijs op tijd wordt verzameld en dat u de maximale schadevergoeding ontvangt waar u recht op heeft.

Onze bijstand is kosteloos voor slachtoffers, omdat de kosten worden verhaald op de aansprakelijke partij.

Waarom kiezen voor Arslan Advocaten?

Gespecialiseerd in medische aansprakelijkheid en letselschade
Ervaring met complexe bewijs- en causaliteitskwesties
Nauwe samenwerking met medisch adviseurs en specialisten
Kosteloze juridische bijstand voor slachtoffers

Wij zorgen dat uw verhaal gehoord wordt en dat de medische fout niet onbestraft blijft.

Deel dit artikel

Gerelateerde artikelen

VSO bij ziekte: wat zijn uw rechten en waar moet u op letten?

VSO en WW: behoudt u recht op een uitkering?